• حملات سایبری و میدان جنگ الکترونیک - 4

cyberattaks4  

حساسیت و ترس رژیم صهیونیستی از حملات سایبری و هکرها از قدرت مستتر در چنین حملاتی در فضای سایبری نشأت می‌گیرد. چرا که اسرائیل چند سالی است که در قلب بحران و حملات سایبری قرار دارد.

گروه انانیموس مجموعه حملاتی علیه وب‌سایت‌ها و صفحات متعلق به رژیم صهیونیستی و نهادهای امنیتی و رسانه‌ای این رژیم انجام داده است. با این حال حمله ۷ آوریل ۲۰۱۳ یکی از قوی‌ترین و گسترده‌ترین حملات بود. این حمله به شکلی بود که به نظر می‌رسید جنگ در فضای سایبری درگرفته است چرا که هزاران عرب و هکر خارجی تلاش کردند در واکنش به سیاست‌های رژیم صهیونیستی در قبال فلسطینیان این رژیم را از دسترسی به اینترنت بازدارند.

ترس رژیم صهیونیستی از حملات سایبری
چالش حاصل از هک کردن سیستم‌های فناوری اطلاعات تنها به کشورهایی خاص محدود نمی‌شود بلکه به بسیاری از حکومت‌ها از جمله اسرائیل نیز قابل اعمال است و موجب خسارات قابل لمس و غیرقابل لمسی می‌شود. این موضوع موجب شد اسرائیل ارتشی از کارشناسان و تکنسین‌ها را برای مقابله با موضوع بسیج کند. حساسیت اسرائیل و ترس آن از هکرها از دانش این رژیم نسبت به قدرت مستتر در چنین حملاتی در فضای سایبری نشأت می‌گیرد. علاوه بر این اسرائیل خود چنین جنگ‌هایی را در مقیاس بزرگ به انجام می‌رساند که تلاشی برای به دست آوردن اهداف تاکتیکی و راهبردی محسوب می‌شود. این موضوع موجب شده از روش‌های موجود خوانش‌های متعددی در رابطه با تنش اسرائیل و فلسطین در منطقه داده شود.
مرکز رصد راهبردی اشراف بدون تایید محتوا و ادعاهای مطرح شده در این گزارش، ترجمه کامل آن را صرفا جهت اطلاع نخبگان، کارشناسان، پژوهشگران، دانشجویان و تصمیم‌گیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر می‌کند و دروغ پراکنی‌ها، اطلاعات نادرست، اتهامات و القائات این گزارش‌ مورد تأیید اشراف نمی‌باشد.

حمله سایبری به اسرائیل در دفاع از مردم فلسطین
در ۷ آوریل ۲۰۱۳ گروهی از هکرها دومین حمله بزرگ خود علیه مقامات، کسب‌وکارها و وب‌سایت‌های اجتماعی در اسرائیل را آغاز کردند. این گروه‌ها، با کمک و هماهنگ‌سازی گروه انانیموس – که خود به عنوان متحد ویکی‌لیکس تلقی می‌شد و در فهرست مؤثرترین گروه‌های جهان مجله تایم قرار داشت از طریق انتشار یک ویدئو در سایت یوتیوب پیامی به جهان فرستادند که می‌گفت قوی‌ترین هکرها از سرتاسر جهان تصمیم گرفته‌اند با اتحاد با مردم فلسطین، اسرائیل را از صحنه اینترنت حذف کنند.
در این ویدئو فردی دیده می‌شد که ماسک گروه را بر چهره داشت و چهارچوب مراحل حمله که به حذف اسرائیل از اینترنت و کشف نقشه‌های مجرمانه‌اش اختصاص داشت را توضیح می‌داد. مرحله سوم فاش نشد اما این‌گونه اعلام شد که «هدیه‌ای از سوی گروه انانیموس خواهد بود».

هولوکاست حقیقت ندارد
حملات سایبری این‌گونه تحت عنوان آپ رژیم صهیونیستی (مخالفت با اسرائیل) به شکل حملات توزیع‌شده‌ای درآمد که ضربه‌ای دیجیتالی به اسرائیل وارد کرد. چنین تکنیک‌های پیشرفته‌ای که توسط گروه انانیموس اتخاذ شد موجب نگرانی کسانی که به حوزه‌اینترنت و شبکه‌های دیجیتالی می‌پردازند شده است. هکرهای دخیل در این اتفاق از کشورهای مختلف هم چون فلسطین، لبنان، الجزایر، ایران، آفریقای جنوبی، فرانسه، آمریکا، آلبانی، کوزوو، مراکش، ترکیه، اندونزی، تونس، مصر، عربستان سعودی و یمن گرد هم آمده بودند. این حملات موفق شد تعداد زیادی از وب‌سایت‌های اسرائیلی را تخریب کند و یا برای مدتی پایین بیاورد. تاریخ حمله، یعنی ۷ آوریل، هم با سالروز گرامیداشت هولوکاست هم‌زمان بود. پیام حمله‌کنندگان به اسرائیل این بود که هولوکاست یک قضیه ساختگی است که توسط اسرائیل و متحدانش به وجود آمده و آن‌ها تلاش کرده‌اند به جهان بقبولانند این واقعه حقیقت دارد.

اشغالگری رژیم صهیونیستی پیش روی جهان
آن حمله سایبری، وب‌سایت‌های مهم اسرائیل را هدف قرار داد و موفق شد سایت‌های دولت، ارتش و سایت‌هایی چون سایت نخست وزیر، وزارت دفاع، سازمان اطلاعات، کابینه، بورس، دادگاه، پلیس تل‌آویو، حزب کدیمه، وزارت آموزش، بانک اورشلیم، نزدیک به ۲۰۰۰۰ حساب کاربری فیس‌بوک و ۵۰۰۰ حساب بانکی را هدف قرار دهد.
سایت بدون نام اطلاعاتی شخصی بیش از ۵۰۰۰ مقام اسرائیلی، از جمله نام، شماره کارت شناسایی، و آدرس ای میل آن‌ها را افشا کرد. آن‌ها هم چنین اطلاعاتی درباره بیش از ۶۰۰۰۰۰ کاربر اینترنت اسرائیلی منتشر کردند. هکرها پیامی در حمایت از فلسطینیان بر جای گذاشتند. از جمله دیگر مواردی که توسط هکرها در سایت‌ها گذاشته شده بود می‌توان به ترانه‌ها، انتقاد از سیاست نظامی‌گری رژیم صهیونیستی، بخش‌هایی از قرآن، تصاویر زندانیان فلسطینی، از جمله عکسی از «سمیر العیساوی»، که در آن زمان در اعتصاب غذا به سر می‌برد اشاره کرد. به این طریق جرم اشغالگران اسرائیلی پیش روی جهان نهاده شد.

آمادگی نه‌چندان کامل رژیم صهیونیستی برای مواجهه با حملات سایبری
پس از حملات سایبری مباحثات جدی سیاسی، اقتصادی، نظامی و رسانه‌ای در داخل رژیم صهیونیستی درگرفت. رسانه‌های رژیم صهیونیستی می‌گفتند رژیم صهیونیستی از نظر امنیت در آمادگی کامل به سر می‌برد و می‌تواند با حملات این‌چنینی و صدمات مادی ممکن برخورد کند. با وجود آمادگی رژیم صهیونیستی برای چنین حملاتی این حمله قوی‌ترین حمله از نوع خود به شمار می‌رود- که از آنچه اسرائیل در حین عملیات نظامی ستون ابر علیه نوار غزه در نوامبر ۲۰۱۲ با آن مواجه شد ده برابر قوی‌تر بود. در آن حمله کمتر از ۱۵۰ وب‌سایت، سازمانی و خصوصی، برای چند ساعت دچار اختلال شدند و تنها دو یا سه سایت دچار صدمه طولانی مدت شدند.
 
تعداد سایت‌های کسب‌وکارهای کوچک موجود در رژیم صهیونیستی که توسط هکرها نابود شد به صدها و شاید بیشتر از صدها مورد می‌رسید.

ما نمی‌بخشیم، فراموش نمی‌کنیم
حمله‌ای دیگر در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۱ رخ داد. در این حمله گروه انانیموس پیامی در درون برخی وب‌سایت‌ها قرار داد که حاوی حمله‌ای سایبری علیه سایت‌های رسمی پارلمان اسرائیل بود و موجب خرابی آن برای چند ساعت شد. از آنجا که اسرائیل حمله سایبری علیه ایران و لبنان را آغاز کرده بود (برای مثال حمله ویروس استاکس‌نت علیه تأسیسات اتمی ایران و از بین بردن شرکت ارتباطات لبنان)گروه انانيموس این اقدام را خطری علیه خود دید. گروه پیام ویدئوی ارسال کرد که در آن با استفاده از نرم‌افزار تغییر صدا این پیام خوانده می‌شد: خطاب به مردم شریف فلسطین، رژیم غیرقانونی صهیونیستی در ۶۵ سال گذشته شما را مجبور کرده در شرایط غیرانسانی زندگی کنید … گروه انانیموس صرف نظر از سن، جنسیت، نژاد، دین، قومیت یا محل تولد خواهران و برادران شما، دختران و پسران شما، والدین و دوستان شما هستند. گروه انانیموس از خود شما است. تا زمانی که متحد هستیم مستحکمیم. در این نزاع برای آزادی اطلاعات در تمامی جهان به ما بپیوندید… ما نمی‌بخشیم، فراموش نمی‌کنیم.

جوان سعودی در کمین اسرائیل
در سال ۲۰۱۱ گروهی از «گروه انانیموس مصر» عملیات نتانیاهو را به انجام رساندند که سایت نخست وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو را در انتقام کشتن سربازان اسرائیلی در مرز هدف قرار می‌داد. این سایت و تعدادی از دیگر سایت‌های اسرائیلی پایین آورده شدند.
در سال ۲۰۱۲ یک شهروند نوزده ساله سعودی که خود را اوخمار می‌نامید موفق شد وب‌سایت افراد و بانک‌ها را هک کند و در نتیجه اطلاعات ده‌ها هزار کارت بانکی شهروندان اسرائیلی را افشا نماید که این کار به هر کسی اجازه می‌داد با استفاده از اطلاعات این کارت‌ها در اینترنت خرید انجام دهد.
 
در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۲ روزنامه «یدیعوت آحارونت» افشا کرد که این جوان عربستانی تلاش کرده سایت‌های حساس اسرائیلی، از جمله موارد مرتبط با زیرساخت‌ها، وزارت خانه‌های دولتی و دپارتمان‌ها را هک کند. این روزنامه اضافه کرد این فرد جوان اعتراف کرده این کارها را در انتقام‌جویی علیه اسرائیل به خاطر کشتار و رفتار بد با فلسطینیان در جنگ غزه در سال‌های ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ انجام داده است.

حملات سایبری به شبکه ارتباطات رژیم صهیونیستی
پس از واقعه آزادی فلوتیلا توسط ترکیه در اواخر ماه می ۲۰۱۰ نزدیک به ۱۰۰۰ سایت رژیم صهیونیستی مورد حمله هکرهای ترکیه‌ای قرار گرفتند. در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۰ یک دانشمند اتمی ایرانی در تهران کشته شد و دیگر زخمی گشت. دو روز بعد شبکه تلفن همراه رژیم صهیونیستی با عنوان سل کام در اثر حمله سایبری چند ساعت از کار افتاد.
در ۲۵ ژانویه ۲۰۱۱ شبکه تلفن بزک در رژیم صهیونیستی برای چند ساعت دچار اختلال شد. با این که برخی در رژیم صهیونیستی مشکلات فنی را مقصر می‌دانستند ولی دیگران اذعان داشتند که حمله سایبری در شبکه اتفاق افتاده است.

پایان قسمت چهارم

ادامه دارد

  • حملات سایبری و میدان جنگ الکترونیک - 3

cyberattaks3 

عملیات سایبری و آمادگی‌هایی که برخی کشورها کسب کرده‌اند نشان‌دهنده این امر است که رقابت تسلیحات سایبری آغاز شده است. این موضوع نشان‌دهنده عمق ورود فضای سایبری به عملکردهای راهبردی دولت‌ها است. این مسئله همچنین نشان می‌دهد که چنین حملاتی بسیار راهبردی هستند و احتمالاً در مرکز امنیت ملی هر کشور قرار دارند.

اندیشکده مرکز عربی پژوهش و مطالعات سیاسی دوحه در گزارشی راهبردی به بررسی جنگ‌های مدرن سایبری و ابعاد و پیامدهای آن پرداخت و نوشت: در سال‌های اخیر مفهوم فضای سایبری به مثابه میدان جنگ دچار تحولات چشمگیری شده است که مهم‌ترین آن تأثیر مخرب مد نظر دولت‌ها، گروه‌ها و افراد از انجام این حملات است. مهم‌ترین نوع این نوع حمله هک کردن است که یکی از نگران‌کننده‌ترین موارد برای دولت‌ها و افراد به شمار می‌رود. ریشه اصلی این نگرانی حضور احزاب مختلف در این مسئله و سخت بودن ردیابی منشأ آن است.
یکی دیگر از دلایل همچنین به مشخص کردن پایگاه حمله و ارزیابی هزینه تأثیرات آن بازمی‌شود. فضای گسترده وب اکنون به محلی برای تنش، از جمله جاسوسی، ورود بدون مجوز، و کنترل پایگاه‌های داده‌ای تبدیل شده که ممکن است امنیت ملی برخی کشورها را تحت‌الشعاع قرار دهد. به دلیل وقوع چنین پیشرفت‌هایی بیشتر دولت‌ها مسئله فضای سایبری را در اولویت خود قرار داده‌اند و بر بسط سازوکارهای جلوگیری کننده تمرکز نموده‌اند.

جنبش اعتراضی قرن ۲۱ در فضای سایبری
مشکل بتوان تعداد اعضای گروه انانیموس (هکرهای گمنام) را که به نمادی برای هکرها تبدیل شده برآورد کرد. اعضای گروه انانیموس (هکرهای گمنام) ارتشی در فضای سایبری هستند که در اتاق‌های گفتگوی خصوصی با هم ملاقات می‌کنند. آن‌ها در مناطق مختلف جهان فعالیت دارند و اولویت‌هایشان مخصوص به خودشان است. آن‌ها رهبری ندارند و گاه از این شعار استفاده می‌کنند «ما گمنام هستیم. ما یک لژیونیم. ما نمی‌بخشیم. فراموش نمی‌کنیم. منتظر ما باشید». این شعار در انتهای نوشته‌ها یا ویدئوهایی که خطاب به خاطیان آزادی بیان و یا محدودکنندگان دسترسی به اینترنت منتشر می‌شود وجود دارد. هدف این گروه افشای فساد دولتی است که به همه دولت‌ها اعمال می‌شود. آن‌ها نماینده یک پدیده بین‌قاره‌ای هستند که جنبش اعتراضی قرن ۲۱ را نشان می‌دهند. حوزه فعالیت و واکنش آن‌ها فضای مجازی است.

ananymous
مرکز رصد راهبردی اشراف بدون تایید محتوا و ادعاهای مطرح شده در این گزارش، ترجمه کامل آن را صرفا جهت اطلاع نخبگان، کارشناسان، پژوهشگران، دانشجویان و تصمیم‌گیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر می‌کند و دروغ پراکنی‌ها، اطلاعات نادرست، اتهامات و القائات این گزارش‌ مورد تأیید اشراف نمی‌باشد.

جنگ سایبری یک مفهوم جدید از بحران بین‌المللی است
فضای سایبری و رقابت دیوانه‌وار میان دولت‌ها
جنگ سایبری یک مفهوم قرن بیست و یکمی از بحران بین‌المللی است و به «وسیله‌ای جهت گسترش جنگ که به فناوری اطلاعات وابسته است و رایانه‌ها و وب‌سایت‌ها را هدف قرار می‌دهد» ارجاع دارد. جنگ سایبری شامل ورود مخفیانه به سامانه‌های خودکار، جمع‌آوری، فرستادن، خرابکاری، تغییر دادن، کدگذاری کردن اطلاعات و هم چنین تعبیه نرم‌افزار جاسوسی و دیگر ابزار هک در سامانه هدف می‌شود.
 
این فضا پیرو این منطق است که اگر باروت نقشه جنگ‌های بین‌المللی را عوض کرد به دست گرفتن کنترل دولت‌های امروزی می‌تواند کشورهای عظیم را فلج کند و بدون شلیک حتی یک گلوله آن‌ها را به زانو درآورد.  این ایده در مرکزیت نسل پنجم جنگ‌های غیرمتعارف قرار دارد که می‌تواند توسط گروه‌ها، افراد، دولت‌ها و با استفاده از فناوری پیشرفته انجام شود.
حملات سایبری می‌توانند اهداف متعددی داشته باشند، هرچند همگی خطری واحد برای منافع اقتصادی دولت‌ها ایجاد می‌کنند. معروف‌ترین نوع حمله، اقتصاد یک دولت را هدف قرار می‌دهد و یا تلاش می‌کند بانک و حساب‌هایش را مورد سرقت قرار دهد. فضای سایبری و پیچیدگی به سرعت رو به افزایش آن به یکی از مهم‌ترین ابزار تنش‌های آینده که قادرند در بسیاری از جهات اثربخش باشند تبدیل شده است. راهبردهای مدرن نظامی به ارتش‌های هوشمند مبتنی بر کیفیت و نه کمیت بها می‌دهد. به بیان دیگر نیروهایی مهم‌تر هستند که بر فناوری پیشرفته و توان دست یافتن به بیشترین دستاورد با کمترین منابع مبتنی باشند.

رویارویی با چالش‌های جدید به کمک پدافند سایبری
در سال‌های اخیر جهان به دلیل بسط فضای عمومی به دو جهت دچار تغییر شده است: رشد فضای رسانه که به رقابت بیشتر میان ایده‌ها منجر شده، وابستگی رو به افزایش عمومی به رسانه، و به وجود آمدن فضای سایبری به مثابه یک منطقه تنش جدید.
این شرایط بسیاری از کشورها را بر آن داشته پیشرفت‌های جهانی در این زمینه را دنبال کنند و خود را برای رویارویی با چالش‌های جدید از طریق تحکیم ابزار پدافند سایبری آماده سازند. دولت‌های مدرن و ارتش‌های پیشرفته اقدامات خود را بر فضای سایبری متمرکز کرده‌اند. این فضا برای تقویت آنها به کار گرفته شده است اما هنوز دارای نقاط آسیب پذیری است.
برای نمونه زیرساخت‌های حیاتی دولت‌ها (مثل برق، آب و حمل و نقل)، فرماندهی نظامی، شبکه‌های کنترل و فناوری‌های جدید جنگ همگی به فضای سایبری وابسته‌اند.

فضای سایبری فضای حقیقی جنگ‌های الکترونیک است
علاوه بر تغییر در نحوه زندگی که به سبب انفجار اینترنت اتفاق افتاده، وسایل هم دچار تغییر شده‌اند. جنگ هم از این قاعده مستثنا نیست چرا که تکامل فناوری راه جدیدی به وجود آورده است.
برخی می‌گویند اگر زمین، دریا و فضا در طول تاریخ عرصه متعارف جنگ را تشکیل داده‌اند پس فضای سایبری همان فضای حقیقی جنگ‌های الکترونیکی است. گروه‌های بین‌المللی با یکدیگر رقابت می‌کنند تا از این فضا به نفع منافع خود بهره‌برداری کنند. حوزه جنگ سایبری می‌تواند به خاطر وجود فناوری‌های رایانه‌ای چون جاسوسی و شناسایی، فرماندهی و کنترل و بستن و فریب دادن از صفحه نمایشگر رایانه تا عمق اقیانوس و دوردست‌های فضا گسترده باشد. توان بالقوه خرابی قسمت یا تمامی از وب‌سایت هدف حمله سایبری بخش اصلی روشی است که توسط هکرها علیه سیستم‌های هدف به کار برده می‌شود.

خسارت هنگفت حملات سایبری
از نظر مالی حملات سایبری برای اقتصاد جهانی حدوداً یک تریلیون دلار در سال هزینه دارد. در این صحنه پیچیده دولت‌های متعددی دخیل هستند و در آن توانایی‌های تهاجمی و تدافعی به طور همزمان پیشرفت کرده است.
دیگر کشورها کمپ‌های آموزشی برای پرسنل نظامی تدارک دیده‌اند تا به آنها در زمینه حملات بازدارنده یا راهبردی با استفاده از ابزار فناوری بالا آموزش بدهند.
 
لذا تقریباً مشخص است چرا حملات سایبری موضوع روز هستند چرا که هزینه صدمات مستقیم و غیرمستقیم، در کوتاه و بلند مدت، به اندازه هزینه حاصله از حملات هوایی یا موشکی زیاد است.

تصمیم وزارت دفاع آمریکا و تشکیل قرارگاه سایبری
وزارت دفاع آمریکا پس از پی بردن به برتری چینی‌ها در این زمینه به موضوع بسیار علاقه‌مند شده است. دیگر کشورها هم مشاهدات مشابهی داشته‌اند، خصوصاً کره جنوبی و کشورهای مهم اروپایی. بر همین اساس وزارت دفاع آمریکا در اواخر سال ۲۰۱۲ تصمیم گرفت هزینه طرح آژانس تحقیقات پیشرفته پدافندی، که به طرح ایکس مشهور است، را تأمین کند تا فناوری‌های پیشرفته و انقلابی اینترنتی طراحی کند که بتواند جنگ‌ها را در فضای اینترنت درک، طراحی و هدایت کند. علاوه بر آن در اوت ۲۰۱۲ نیروی هوایی آمریکا اعلام کرد به دنبال ایده‌هایی جدید جهت «نابودی، جلوگیری، از بین بردن، ناتوان کردن، متوقف نمودن یا گیج کردن توانایی دشمن در استفاده از اینترنت به نفع خودش است».

pentagon hacker cyber command
قرارگاه سایبری آمریکا هم در سال ۲۰۱۰ تشکیل شد، که نسبت به همتای اروپایی‌اش در سال ۲۰۰۴ بسیار دیرتر شکل گرفت. انگلیس هم مرکز مستقل خود را در سال ۲۰۱۰ تشکیل داد.


فعالیت‌های کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در واکنش به تهدید ایران
رقابت رو به جلو میان کشورها برای تشکیل ارتش سایبری و رویارویی با این چالش شایان توجه است. برخی کشورها موفق شده‌اند توانایی فائق آمدن بر حملات سایبری تهاجمی را به دست آورند در حالی که بیش از ۱۰۰ کشور یگان‌های جنگ سایبری تشکیل داده‌اند.
 تحلیل‌ها در رابطه با دولت‌های عربی نشان می‌دهد در این زمینه تلاش‌های مختلفی صورت پذیرفته، که بخش اعظم آن محرمانه بوده است، و نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد مراکش در این زمینه از مابقی کشورها پیشرفته‌تر است. کشورهای حوزه خلیج فارس همچنین در بهره‌برداری از این حوزه فعالیت کرده‌اند چرا که پیشرفت توانایی ایران برای آنها خطرساز است و ایران آماده است از توانایی خود جهت بسط تفکر ایدئولوژیک خود علیه کشورهای عربی بهره ببرد. مفسرین مسائل منطقه می‌گویند بعید نیست که همین موضوع در پس تحولات اعراب در زمینه فضای سایبری مستتر باشد.

نشانه‌هایی از آغاز رقابت سایبری میان دولت‌ها
رقابت میان کشورها به تولید موشک و جت جنگنده منحصر نیست بلکه تشکیل سامانه‌هایی جهت حفاظت از سایت‌ها در مقابل هک کردن را نیز شامل می‌شود. با این وجود با این که در بسیاری موارد امکان آن بوده که از طول مدت حمله کاسته شود و سایت‌ها در مدت زمان کمتری به حالت قبل بازگردند اما جلوگیری از حملات سایبری نتوانسته در دنیای مجازی یا واقعی پیشرفت‌های چشمگیری داشته باشد.

chine usa
شکی نیست که حمله سایبری علیه برنامه اتمی ایران در سال ۲۰۰۹ قدرت پایای بی‌حدواندازه تسلیحات سایبری در فضای سایبری را نمایان می‌کند؛ این اتفاق باید به عنوان یک رخداد کلیدی در تبدیل فضای سایبری به میدان جنگ در نظر گرفته شود. در همین راستا تعدادی از حملات سایبری، و آمادگی‌هایی که برخی کشورها کسب کرده‌اند نشان‌دهنده این امر است که رقابت تسلیحات سایبری آغاز شده است. در سال‌های اخیر دولت‌های مختلف آژانس‌ها و دفاتری تأسیس کرده‌اند که به فضای سایبری در هیئت میدان جنگی بپردازد. در آمریکا، انگلیس، فرانسه، آلمان و چین هم راهبردهای امنیتی اندیشیده شده است.

عملیات سایبری تنها به دولت‌ها محدود نمی‌شود
در حال حاضر بسیاری از کشورها حملات سایبری تهاجمی را تحت لوای جاسوسی یا آماده‌سازی جنگی آغاز کرده‌اند. اقداماتی چون کار کردن با شبکه‌های برق جهت از کار انداختن آن‌ها در هنگامه جنگ، ایجاد بی‌ثباتی و بالا بردن احتمال سرایت بحران فرای فضای سایبری و به درون جهان واقعی از جمله این تلاش‌ها هستند. چنین عملیات‌هایی تنها به دولت‌ها محدود نمی‌شوند. افراد، گروه‌ها و سازمان‌ها هم می‌توانند این کار را انجام دهند. حملات سایبری می‌توانند به نوعی اعتراض مبدل شوند، همان طور که در مورد گروه انانیموس (هکرهای گمنام) دیده شد. این موضوع نشان‌دهنده عمق ورود فضای سایبری به عملکردهای راهبردی دولت‌ها است. این مسئله همچنین نشان می‌دهد که چنین حملاتی بسیار راهبردی هستند و احتمالاً در مرکز امنیت ملی هر کشور قرار دارند.

پایان قسمت سوم
ادامه دارد

  • حملات سایبری و میدان جنگ الکترونیک-2

cyberattaks2 

برخلاف تصور عام کسانی که به گروه انانیموس (هکرهای گمنام) تعلق دارند در جهانی زیرزمینی و در خفا زندگی نمی‌کنند. بر عکس آن‌ها جوانانی هستند که به خوبی می‌دانند در جهانی که فرهنگ اینترنت را به عنوان سمبل آزادی بیان مقدس می‌شمارد چه می‌گذرد.

اندیشکده مرکز عربی پژوهش و مطالعات سیاسی دوحه در گزارشی راهبردی به بررسی جنگ‌های مدرن سایبری و ابعاد و پیامدهای آن پرداخت و نوشت: در سال‌های اخیر مفهوم فضای سایبری به مثابه میدان جنگ دچار تحولات چشمگیری شده است که مهم‌ترین آن تأثیر مخرب مد نظر دولت‌ها، گروه‌ها و افراد از انجام این حملات است. مهم‌ترین نوع این نوع حمله هک کردن است که یکی از نگران‌کننده‌ترین موارد برای دولت‌ها و افراد به شمار می‌رود. ریشه اصلی این نگرانی حضور احزاب مختلف در این مسئله و سخت بودن ردیابی منشأ آن است. یکی دیگر از دلایل همچنین به مشخص کردن پایگاه حمله و ارزیابی هزینه تأثیرات آن بازمی‌شود.
فضای گسترده وب اکنون به محلی برای تنش، از جمله جاسوسی، ورود بدون مجوز، و کنترل پایگاه‌های داده‌ای تبدیل شده که ممکن است امنیت ملی برخی کشورها را تحت‌الشعاع قرار دهد. به دلیل وقوع چنین پیشرفت‌هایی بیشتر دولت‌ها مسئله فضای سایبری را در اولویت خود قرار داده‌اند و بر بسط سازوکارهای جلوگیری کننده تمرکز نموده‌اند.
آنچه در ادامه می‌خوانید بخش دوم این گزارش راهبردی است. لازم به ذکر است قسمت های بعدی این گزارش در روزهای آینده منتشر خواهد شد. بخش اول این گزارش را می‌توانید در لینک زیر مطالعه نمایید.
حملات سایبری و میدان جنگ الکترونیک (۱) : فضای سایبری چگونه به میدان جنگ نوین تبدیل شد؟

هکرها: ورود غیرمجاز به فضای سایبری
انقلاب اطلاعاتی موجب شده حملات سایبری و آنچه آن را جنگ سایبری میان رایانه‌ها و اینترنت می‌خوانیم وسعت بسیاری پیدا کند. هکرها بازیگران محوری در فضای دیجیتال هستند که از نرم‌افزارها و رایانه‌ها برای ورود به سیستم‌ها استفاده می‌کنند. این افراد در قلب این میدان جنگ قرار دارند.  حجم رو به افزایش اطلاعات در شبکه اینترنت و ارزش رو به افزایش آن (که بنا به ماهیت سایتی که میزبان آن است می‌تواند علمی، اقتصادی، سیاسی، و یا نظامی باشد) موجب شده در اهداف حملات سایبری تغییر اساسی حاصل شود. در ابتدا این اتفاقات به شکل ماجراجویی‌های کنجکاوانه توسط افراد برای به دست آوردن اطلاعات و یا تلاشی برای دخول به دیوارهای آتشین جهت تجربه احساس پیروزی آغاز شد. اکنون حملات برای اهداف مادی یا سیاسی انجام می‌شوند و این توان بالقوه را دارند که وب‌سایت‌های هدف را کاملاً پایین بیاورند و این امر به موضوعی رایج در رفتار هکرها بدل شود.

فنونی که هکرها در حملات سایبری استفاده می‌کنند
افراد یا گروه‌هایی از هکرها که توانایی کنترل و هدایت برنامه‌های رایانه‌ای را دارند معمولاً به فضای سایبری یک کشور حمله می‌کنند. این افراد عموماً برنامه‌نویس‌های ماهری هستند که می‌توانند رایانه‌ها را مورد حمله قرار دهند و محتوایشان را کشف کنند. بیشتر این افراد از افشای ماهیت اصلی خود امتناع می‌کنند چرا که می‌ترسند مورد تعقیب دولت قرار بگیرند. آن‌ها اسم «گمنام» را برای خود برگزیده‌اند.
هکرها عموماً به شبکه‌های رایانه‌ای حمله می‌کنند و در این حمله فنون زیر را به کار می‌بندند:
۱- ورودهای مجازی به جهت صدمه زدن یا از بین بردن عملیات‌های معمولی از راه جلوگیری از دسترسی کاربران به خدمات و منابع دیجیتال که این کار از راه وارد کردن تقاضاهای بیش از حد به یک سرور انجام می‌پذیرد.
۲- بمباران ایمیلی که طی آن هزاران ایمیل به آدرس اهداف ارسال می‌شود و موجب می‌شود آن آدرس‌ها دچار اختلال در عملکرد بشوند
۳- هک کردن وب‌سایت‌ها و ورود غیرمجاز به رایانه‌ها زمانی که هکرها اجازه ورود غیرمجاز به وب‌سایتی را پیدا کنند و محتوای آن را با آنچه ماهیت سایت را عوض می‌کند جا به جا کنند.
۴- ویروس‌هایی که سامانه‌ها را با ویروس‌های رایانه‌ای و کرم‌های اینترنتی مسموم کند و آن‌ها را در سطح شبکه‌های ملی و جهانی گسترش دهد. این کار موجب می‌شود فایل‌ها و سیستم‌های عملکردی دچار اختلال موقت یا دائم بشوند.
۵- حملات قطع کننده دسترسی که سایت‌ها را با داده‌های غیرلازم فرستاده شده توسط برنامه‌ای مختص به این کار بمباران می‌کنند. این کار سرعت خدمات را پایین می‌آورد و یا باعث افزایش شدید ترافیک سایت مذکور می‌شود و کاربران در دسترسی به سایت دچار مشکل خواهند شد. بسیاری از سایت‌های مهم و حساس (برای مثال آمازون و ورد پرس) با وجود محصولات و برنامه‌هایی که برای جلوگیری از چنین حملاتی طراحی شده‌اند به همین طریق مورد حمله قرار گرفته‌اند.

بروز صدمات ناشی از حملات سایبری
در سایه انقلاب دیجیتالی و اطلاعاتی در ده ساله اخیر شایان ذکر است به این نکته اشاره کنیم که جهان به تازگی صدمات مجازی سامانه‌های پیچیده را نه تنها در اهداف نظامی، بلکه در اقتصاد، رسانه، سیاست و حتی جرایم مشاهده کرده است. کارشناسان معتقدند تعداد حملات در سال‌های آینده افزایش خواهد داشت که این امر علاوه بر هک سیاسی، حملات سایبری، و استفاده دولت از ابزار «مشروع» جاسوسی در فضای سیاسی است. کارشناسان همچنین می‌گویند حمله علیه زیرساخت‌های متکی به رایانه در کنار افول حریم خصوصی در فضای دیجیتال رخ خواهد داد و مقامات تأمین خصوصی بودن فضای اینترنت را با مشکل مواجه خواهد کرد، حملات بیشتری علیه سیستم‌های راه‌انداز تلفن‌های همراه و ابزار مرتبط رخ خواهد داد و نقاط ضعف نرم‌افزاری مورد سوء استفاده قرار خواهند گرفت.
 
در امتداد فعالیت‌های رو به افزایش هکرها و رقابت داغ میان دولت‌ها در این حوزه، که موجب شده شکل جنگ‌های مدرن عوض شود، دولت‌ها متوجه بزرگ بودن تهدید پیش رویشان شده‌اند. مسئله تنها به حوزه نظامی ارتباط ندارد بلکه به موارد صلح‌آمیز هم مرتبط است  چرا که اکنون این امکان وجود دارد که «دولت‌ها با فشردن دکمه‌ای در صفحه کلید به کلی فلج شوند یا آسیب جدی ببینند».

گروه انانیموس (هکرهای گمنام): ارتشی مستقر در فضای سایبری
عوامل بسیاری وجود دارد که گروه انانیموس (هکرهای گمنام) را به سلاحی قابل استفاده مبدل می‌کند. خصوصیات منحصر به فرد این شبکه موجب شده بسیاری از کاربران گمنام و ناشناس اینترنت در نقاط مختلف جهان به آن بسیار علاقه‌مند شود. این شبکه توان آن را دارد که به سیستم‌های اطلاعاتی وارد شود، مرزها در فضای سایبری را از بین ببرد، هویت مبهمی به کاربران بدهد، و از مرزهای کشور کاربر و یا جامعه او فراتر برود که این‌ها همه اثربخشی این شبکه را دوچندان می‌کنند. این گروه در حال حاضر فقط از عده‌ای هکر حرفه‌ای تشکیل نشده بلکه گروه‌هایی با مهارت‌هایی چون نوشتن و تولید ویدئویی، فعالیت خیابانی و یا کسانی با مهارت‌های خاص دیگر در این شبکه حضور دارند. آن‌ها کمک می‌کنند اطلاعات و ایمیل‌ها خصوصاً در میان رسانه‌های اجتماعی کپی‌برداری و منتشر بشوند.
 
هزینه کم هم یک عامل مهم است چرا که ابزار فناوری اطلاعات در اینترنت که با پیشرفت‌هایی در زمینه رمزگشایی همراه شده برنامه‌های بسیاری برای چنین کاربرانی تولید کرده تا آن‌ها بتوانند با استفاده از آن از اهداف خود بدون پرداخت هزینه‌های عظیم سوء استفاده کنند. شاید مهم‌ترین خصوصیت گروه انانیموس (هکرهای گمنام) این باشد که جهان‌بینی خاصی را ترویج نمی‌کند و تنها چیزی که بر آن تأکید دارد مبارزه برای به دست آوردن آزادی مطلق در فضای اینترنت است.

ارتش انانیموس به مسائل جهان واقف است
برخلاف تصور عام کسانی که به گروه انانیموس (هکرهای گمنام) تعلق دارند در جهانی از تاریکی و در خفا زندگی نمی‌کنند. بر عکس آن‌ها جوانانی هستند که به خوبی می‌دانند در جهانی که فرهنگ اینترنت را به عنوان سمبل آزادی بیان مقدس می‌شمارد چه می‌گذرد. این تجمع غیرطبقه‌ای افراد گمنام، توسط مقاماتی جهت فشار بر آژانس‌های اطلاعاتی آمریکا، انتشار اسناد سیا و هک کردن کارت‌های اعتباری برای حمایت مستقیم از سایت ویکی‌لیکس در واکنش به این که آن‌ها اجازه استفاده مجانی عموم از سایت خود را نداده‌اند هدایت می‌شود.

ananymous
دولت‌های مقتدر خطر ایجاد شده را پذیرفته‌اند
گروه انانیموس یک عملیات چند ملیتی است. تمام آنچه این شبکه برای آغاز یک حمله نیاز دارد چند برنامه‌نویس ماهر، چند رایانه و اطلاعات جمع‌آوری‌شده کاربران متعدد رایانه به علاوه در دسترس بودن سایت‌های اینترنتی حاوی اطلاعات است. این موضوع نگران‌کننده شده است خصوصاً پس از آن که هک کردن به اقدامات سازمان‌یافته‌ای در حوزه جاسوسی، و حمله سایبری علیه دولت‌ها و سازمان‌ها مبدل شد. بخش‌های حیاتی هم هدف قرار گرفته‌اند، که این امر موجب شده دولت‌های بزرگ جهان به خطری که به وجود آمده اذعان کنند و وجود آن را بپذیرند.

حرکت حملات سایبری به سوی اهداف سیاسی
هرکدام از این عوامل محیطی بارور برای رشد جنبشی که می‌تواند حملات سایبری به وجود آورد و زیرساخت‌های کشورها را از بین ببرد به وجود آورده، جنبشی که در صورت تکمیل شدن فنون و حربه‌هایش شاید بتواند کنترل ترافیک هوایی، چراغ‌های راهنما و سیستم‌های جنگی الکترونیک را نیز به دست بگیرد. کمیت و ارزش رو به افزایش اطلاعات منتشر در اینترنت بر فعالیت هکرها اثر گذاشته و باعث شده در اهداف آن‌ها تغییر شگرفی حاصل شود. این امر که زمانی تنها یک کنجکاوی برای کسب دانش بیشتر بود اکنون اهداف مادی یا سیاسی را پیشه قرار داده است.

هکرها چه انگیزه‌هایی می‌توانند داشته باشند؟
دلایل متعددی وجود دارد که به اعضای گروه انانیموس (هکرهای گمنام) در جهت انجام عملیات هک انگیزه می‌بخشید، عواملی چون خشم و نارضایتی که می‌تواند به اقدام جهت سوء استفاده و یا نابودی آنچه به دیگران تعلق دارد منجر شود. هکرهایی وجود دارند که با هدف وارد رابطه می‌شوند تا تأثیر حمله بر سیستم دفاعی هدف را بسنجند. هکرهای دیگر به خاطر چالش‌های مالی و به دست آوردن جایگاهی در میان کاربران، لذت و یا پیشنهاد مالی به این کار رو می‌آورند. این انگیزه می‌تواند به خاطر نیاز، طمع، و یا خواست برای از بین بردن یک رقیب رخ بدهد. بر همین منوال کنجکاوی و لذت ناشناخته و ممنوع شده و یا وجود اهداف سیاسی و انگیزه‌هایی که ممکن است افراد یا گروه‌ها با اعتقادی سیاسی را با هم متحد کند هم می‌تواند موجب شود هکرها جهت انجام عملیات هک استخدام شوند. برای مثال در چنین موردی ممکن است از هکرها خواسته شود وب‌سایتی را مختل کنند و یا از پایگاه داده‌ای مرتبط با دولت‌ها، گروه‌ها یا شرکت‌هایی که به نظر ایشان دشمن هستند اطلاعاتی به دست آورند. استفاده از گروه‌های هکر جهت حمله به وب‌سایت‌ها در حمایت از مواضع عمومی و یا به جهت رسوا ساختن دولت‌های فاسد یک رخداد جدید است.

در تونس محدود کردن آزادی بیان تحمل نخواهد شد
یکی از مثال‌های مشهود در جریان بیداری اسلامی رخ داد. شهروندان عرب از اینترنت به عنوان یک ابزار متحد کننده استفاده کردند تا به آن‌ها در رد و بدل کردن اطلاعات، سازماندهی اعتراضات و پیشبرد کلی جنبش کمک کند. در آن زمان بر سر اخلاقی بودن هک کردن مباحثاتی به وجود آمد و هکرها در تفکرات کلی جوامع عربی به شکل جوانان عقده‌ای نشان داده شدند که زمان خود را صرف از بین بردن امنیت دولت‌ها صرفاً به دلیل تفریح می‌کنند. کمی پس از این که این اتهامات برطرف شد خیزش‌های عمومی نشان داد بسیاری از این جوانان از مهارت خود برای کمک به انقلابیون و افشاگری از دولت‌ها استفاده می‌کنند. یکی از این نمونه‌ها زمانی رخ داد که شهروندان مصری راه‌حلی پیدا کردند که به آنها اجازه می‌داد حتی پس از دستور دولت «حسنی مبارک» جهت بستن اینترنت، بتوانند از رسانه‌های اجتماعی استفاده کنند.

ananymous
اعضای گروه انانیموس سایت‌های دولتی رئیس جمهور پیشین تونس، «زین العابدین بن علی» را در واکنش به محدودیت دسترسی به اینترنت در ابتدای انقلاب از سوی دولت مورد حمله قرار دادند. آن‌ها در سایت پیامی گذاشتند که می‌گفت: «از گروه انانیموس به دولت تونس: ما اقدامات علیه آزادی بیان و دسترسی شهروندان به اطلاعات را هرگز تحمل نخواهیم کرد. هر سازمانی که در امر سانسور دخیل باشد هدف قرار خواهد گرفت». به نظر هکرها دولت‌ها از اینترنت برای کنترل شهروندان استفاده می‌کنند لذا شهروندان حق دارند از اینترنت برای افشای رازها و عملکرد دولت بهره ببرند.

کمپین عملیات مصر
گروه انانیموس در واکنش به رفتار نیروهای امنیتی مصر با تظاهرکنندگان و در اقدامی جهت انتقام‌گیری از دولت که دسترسی به اینترنت و ارتباطات را محدود کرده بود در حین انقلاب ۲۵ ژانویه حملات متعددی علیه وب‌سایت‌ها و صفحات نهادها و وزارتخانه‌های دولتی انجام داد. این کمپین «عملیات مصر» نام‌گذاری شد و عواملی از گروه «تله کامیکس» کمک کردند ابزار غیرمتعارف جهت دسترسی مردم مصر به اینترنت در زمان قطع آن فراهم شود.

نقش هکرها در حمایت از تظاهرات ضد دولتی در کشورهای متعدد
شایان ذکر است «از زمان وقوع تظاهرات در تونس ویدئوهایی در اینترنت پخش شد که عنوان انانیموس را داشت و عملیات تونس نامگذاری شده بود. این عملیات انتقامی از مقامات تونس بود که به جهت اقدامات خشونت‌آمیز علیه تظاهرکنندگان و دستگیری وبلاگ نویسان رخ داد. وب‌سایت‌های حیاتی مختل شدند، خصوصاً وب‌سایت وزارت خانه‌های دفاع، کشور و امور خارجه. اقدامات مشابه- که عموماً پیام حمایت از مردم و تهدید علیه دولت را در بر داشت- در مصر، لیبی، ترکیه، اسپانیا، یونان، ایتالیا، پرتغال، کشورهای اروپای شرقی، زیمباوه، چین، روسیه، و دیگر کشورها در حمایت از تظاهرات و جنبش‌های دموکراسی خواهانه دیده شده‌اند. البته مسئله در آمریکا و در حمایت از جنبش اسکان کمی متفاوت بود.
در این حرکت وبلاگ نویسان و سایت‌های خبری با هم متحد شدند و در کنار گروه انانیموس در فیس‌بوک اتفاقاتی که رخ می‌داد را پوشش دادند اما به اقدامات هک کننده روی نیاوردند. «گروه به اشکال مختلف تظاهرات را زیر ذره‌بین قرار داد و با استفاده از شبکه رسانه‌ای که به روی مخالفان بسته شده بود صدای آن‌ها را به گوش دیگران رساند».

پایان قسمت دوم
ادامه دارد

  • حملات سایبری و میدان جنگ الکترونیک 1

cyberattaks1 

حملات سایبری به گزینه‌ای قدرتمند و کم‌هزینه برای جنگ تبدیل شده‌اند. جهان با نیروهایی رو به رو شده که به فناوری‌های رایانه‌ای مجهز هستند و می‌توانند با هک کردن صدمات مجازی به بار آورند و تنها با فشار یک دکمه خسارات مالی به افراد وارد کنند.

اندیشکده مرکز تحقیقات و مطالعات سیاسی دوحه در گزارشی راهبردی به بررسی جنگ‌های مدرن سایبری و ابعاد و پیامدهای آن پرداخت و نوشت: در سال‌های اخیر مفهوم فضای سایبری به مثابه میدان جنگ دچار تحولات چشمگیری شده است که مهم‌ترین آن تأثیر مخرب مد نظر دولت‌ها، گروه‌ها و افراد از انجام این حملات است. مهم‌ترین نوع این نوع حمله هک کردن است که یکی از نگران‌کننده‌ترین موارد برای دولت‌ها و افراد به شمار می‌رود.

ریشه اصلی این نگرانی حضور احزاب مختلف در این مسئله و سخت بودن ردیابی منشأ آن است. یکی دیگر از دلایل همچنین به مشخص کردن پایگاه حمله و ارزیابی هزینه تأثیرات آن بازمی‌گردد. فضای گسترده وب اکنون به محلی برای تنش، از جمله جاسوسی، ورود بدون مجوز، و کنترل پایگاه‌های داده‌ای تبدیل شده که ممکن است امنیت ملی برخی کشورها را تحت‌الشعاع قرار دهد. به دلیل وقوع چنین پیشرفت‌هایی بیشتر دولت‌ها مسئله فضای سایبری را در اولویت خود قرار داده‌اند و بر بسط سازوکارهای جلوگیری کننده تمرکز نموده‌اند.

آنچه در ادامه می‌خوانید بخش اول این گزارش راهبردی است. لازم به ذکر است قسمت های بعدی این گزارش در روزهای آینده منتشر خواهد شد.

عدم امنیت در فضای اینترنت عامل اصلی نگرانی است

بخش اعظم خدمات تولیدی، غیرقابل لمس و اطلاعاتی اکنون منحصراً در فضای اینترنت تجمیع شده است. این روند در دهه نود میلادی و با تغییر تمرکز ارتباطات جمعی به سوی اینترنت و تقاضاهای رو به گسترش در حوزه تولید، توزیع، ارتباطات و مسائل مالی آغاز شد. چنین اتکای سنگینی بر اینترنت صدمات احتمالی حاصل از حملات سایبری را شدیدتر خواهد کرد. در جهانی که اینترنت امنیت چندانی ندارد و می‌توان به سادگی در آن عملیات هک انجام داد چنین حملاتی افزایش یافته و گسترده عظیم‌تری را تحت پوشش قرار داده‌اند. این مسئله خصوصاً به خاطر تحولات اخیر در حوزه نرم‌افزار و سخت‌افزار مشهودتر شده است. هکرهای باهوش وب‌سایت‌های بسیار حیاتی را مختل می‌کنند تا اطلاعات شخصی و محرمانه را از افراد و مؤسسات به سرقت ببرند. شدیدترین این نوع حملات زمانی اتفاق می‌افتد که هکرها به نهادهای مالی و نظامی، که اخیراً بسیار فعال شده‌اند، حمله کنند. هکرها به این دلیل به نهادها حمله می‌کنند که پیام خود مبنی بر اعتراض سیاسی را اعلام ، اسناد و رموز را جمع‌آوری کنند و یا در برخی موارد پول دربیاورند. ورای تهدیدات مستتر خطر اصلی در این است که از توانایی این افراد اطلاعی در دست نیست و نمی‌توان اقدامات آن‌ها را پیش‌بینی کرد.

مرکز رصد راهبردی اشراف بدون تایید محتوا و ادعاهای مطرح شده در این گزارش، ترجمه کامل آن را صرفا جهت اطلاع نخبگان، کارشناسان، پژوهشگران، دانشجویان و تصمیم‌گیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاه‌های اندیشکده‌های غربی منتشر می‌کند و دروغ پراکنی‌ها، اطلاعات نادرست، اتهامات و القائات این گزارش‌ مورد تأیید اشراف نمی‌باشد.

حملات سایبری گزینه‌ای کم‌هزینه برای جنگ

حملات سایبری به گزینه‌ای قدرتمند و کم‌هزینه برای جنگ تبدیل شده‌اند. جهان با نیروهایی رو به رو شده که به فناوری‌های رایانه‌ای مجهز هستند و می‌توانند با هک کردن صدمات مجازی به بار آورند و تنها با فشار یک دکمه خسارات مالی به افراد وارد کنند. اتفاقات اخیر، چه مجازی و چه حقیقی، حوزه میادین جنگ سایبری را بیشتر به ما نشان داده‌اند. این امر خصوصاً پس از اقدامات گروه انانیموس (هکرهای گمنام)، که شبکه‌ای بین‌المللی از هکرها است، بیشتر مشهود شد. این شبکه اهداف جهانی و مختص به منطقه خاورمیانه، از جمله اسرائیل، را هدف قرار داده است. با توجه به روند این حملات به نظر می‌رسد تنش میان بازیگران به نوعی حمله و ضدحمله تبدیل شده که علیه تأسیسات و سامانه‌های حوزه‌های مختلف در کشورهای دو طرف جنگ اعمال می‌شوند و خسارات غیرقابل لمس مادی به وجود می‌آورند. تخمین‌ها درباره وسعت این خسارات و تأثیرات آن بر اقدامات و برنامه‌های مالی و فناوری نهادهای مدنی و نظامی متفاوت است.

حملات سایبری چالش‌های متفاوتی به وجود آورده است

پدیده حملات سایبری چالش‌های متفاوتی به وجود آورده است. این تحلیل قصد دارد عوامل «عملیاتی» حملات سایبری و مفهوم حملات سایبری را به شکل مبسوط بررسی کند. تمرکز این نوشته هکرها هستند، خصوصاً آن‌هایی که در گروه انانیموس (هکرهای گمنام)، که یکی از مهم‌ترین مدعیان در حوزه سایبری است، فعالیت می‌کنند. بخش نهایی بر اسرائیل و حملات سایبری انجام شده علیه آن در ۷ آوریل ۲۰۱۳ و همین طور تلاشش جهت برپایی پدافند راهبردی در فضای سایبری اختصاص دارد. این مقاله همچنین قصد دارد تصویری شفاف از فضای جدید سایبری به دست دهد.

توانایی رویارویی موفقیت‌آمیز با این موضوع به مفهومی محوری برای دولت‌ها که باید از این دانش برای بازخوانی سامانه‌های امنیتی و فناوری در عصر اطلاعات استفاده کنند تبدیل شده است. اهمیت موضوع از آنجا ناشی می‌شود که حملات سایبری هم چون راهنمایی هستند که می‌توانند به آن‌ها در درک این که چگونه با القائات این پدیده در جهان فیزیکی رو در رو شوند کمک کنند. باید به فهرست تهدیدات متعارف پیش روی هر دولت، گروه و فرد، حملات سایبری را هم اضافه کرد. این حملات توانایی آن را دارند که کشورها و یا جهان را «خصوصاً در حضور نقش رو به پررنگ شدن فضای سایبری در حوزه‌های متعدد، و اتکای بیشتری که از سوی افراد، گروه‌های سیاسی و نهادهای دولتی بر فضای اینترنت ایجاد شده تحت تأثیر قرار دهند. این امر اهمیت راهبردی این سازوکارها و اثربخشی آن‌ها در برآورده کردن اهداف کاربران را بیش از پیش پر رنگ می‌کند

فضای سایبری جامعه دهکده جهانی را در خود جای داده است

تعریف‌هایی متنوع فضای مجازی

فضای مجازی را از حیث فیزیکی می‌توان گسترش ابزار دیجیتال در طیفی از انتقال‌ها- فلزی، فیبر نوری و بی‌سیم- و کانال‌بندی آن بر شبکه‌اینترنت تعریف کرد. از این حیث فضای سایبری بیان تکنولوژیکی از یک شاهراه اطلاعاتی است. در فضای سایبری مکان‌های جغرافیایی دیگر وجود ندارند و اقیانوسی از اطلاعات باید به شکل صحیح جهت بندی شود. همین خصوصیت باعث شده فضای سایبری در عصر اطلاعات شاخص باشد. فضای سایبری در گستره عظیم خود جامعه دهکده جهانی را در کنار ساختارهای جدید، خصوصیت‌ها و ارزش‌ها در جهانی دیجیتال جای داده است. «آنچه جدید است این است که جهان مجازی خود را به شکل فضایی موقتی که به یک «جهان جدید» مبدل شده نشان داده است، جهانی که سرمایه، هنر و علوم معاصر، تفریحات و همچنین جرم به آن وارد شده است».

فضای سایبری پنجمین میدان جنگ

برای فضای سایبری تعاریف متعددی ارائه شده است. اتحادیه بین‌المللی ارتباطات- نهاد سازمان ملل که مسئولیت فناوری اطلاعات و ارتباطات را بر عهده دارد- این تعریف را مطرح کرده است: [فضای سایبری] فضای مادی و غیرمادی است که یک یا بیش از یک مورد از موارد زیر را تشکیل می‌دهد: رایانه‌ها، ابزارهای هوشمند، شبکه‌ها، اطلاعات رایانه‌ای شده، برنامه‌ها و محتوای آن، ترافیک و کنترل داده، و کسانی که از همه این موارد استفاده می‌کنند.»  در مقابل تعاریفی که فضای سایبری را بعد پنجم می‌خوانند برخی آن را بعد هفتم نام‌گذاری می‌کنند: فضا، زمین، هوا، دریا، الکترومغناطیس، و انسان. افرادی هم هستند که فضای سایبری را پس از «زمین، دریا، هوا و فضا پنجمین میدان جنگ می‌دانند».

 
در این تعریف فضای سایبری بزرگ‌تر از اینترنت منظور شده است و دیگر شبکه‌های رایانه‌ای متصل به اینترنت را نیز در بر می‌گیرد. علاوه بر این سامانه‌های کنترل و نظارت و دریافت اطلاعاتی وجود دارند که تنها اجازه می‌دهند ماشین‌ها با ماشین‌ها ارتباط برقرار کنند و ماشین‌هایی که به چهارراه‌های حیاتی اقتصادی مرتبط هستند را کنترل می‌کنند. این امر موجب شده فضای سایبری در جهان جنگ راه پیدا کند. «در طول تاریخ بشر انسان زمین، جنگ و نبرد هوایی را به عنوان حوزه جنگی تجربه کرده است و اخیراً جنگ فضایی هم به این فهرست اضافه شده اما در هیچ کجا جنگ اینترنتی دیده نشده است».

این رویکرد همچنین بین فضای سایبری و فضای الکترومغناطیسی تفاوت قائل است و عامل انسانی را به عنوان حوزه‌ای مستقل در نظر می‌گیرد. عامل مشخصاً مشترک میان تمامی تعاریف شناخت است. هرگونه تفاوت و تغیر نشان‌دهنده میزان توجهی است که دولت‌ها و نهادها به برآورده کردن چالش‌های فضای سایبری اختصاص می‌دهد. به نظر می‌رسد تفاوت‌های موجود در تعریف نشان‌دهنده درکی متفاوت از فضای سایبری نباشد چرا که همگی با تعریفی که سازمان ملل ارائه داده هم‌خوانی دارند.

سازوکارهایی برای فائق آمدن بر چالش‌های سایبری

انقلاب حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات سازوکارها و ابزارهایی به وجود آورده که می‌توان به وسیله آن بر چالش‌های پیش روی کسانی که در جهان اطلاعات و شبکه‌های رو به گسترش آن در فضای سایبری جهانی شده کار می‌کنند فائق آمد.

اکنون تعدادی ابزار دیجیتال و فیزیکی با کاربران متخصص رو به افزایش به وجود آمده که این افراد عملکرد شبکه‌ها را آزمایش می‌کنند و اشکالات آن را شناسایی می‌نمایند. هکرها فرصت بسیار دارند تا با استفاده از آن عملیات‌هایی در سامانه‌ها به انجام برسانند. در یک دهه اخیر در حوزه اینترنت و نرم‌افزار، ابزارهای زیادی با توانایی بالقوه خسارت به سیستم‌های فناوری اطلاعات به وجود آمده‌اند. این ابزارها توسط غیرحرفه‌ای‌ها یا سازمان‌هایی طراحی شده که فعالیتشان محدود شده است. آن‌ها ابزاری ساخته‌اند که بتواند سامانه‌های رایانه‌ای را به خطر بیندازد و به نفع طرف سوم و یا هدفی دیگر کار کند.

افشای اسناد وزارت امور خارجه آمریکا و به وجود آمدن یک سؤال مهم

جهان امروزی اولین طوفان سایبری را پس از افشای هزاران سند طبقه‌بندی‌شده که میان وزارت امور خارجه آمریکا و مأموریت‌هایش در سراسر جهان در وب‌سایت این وزارت ذخیره‌شده بود تجربه کرد. درز کردن اطلاعات موجب شد روابط بین‌المللی میان بسیاری از رهبران جهان، که کلمات و گفته‌های ثبت شده آن‌ها با موضعی که به مردم اعلام می‌کردند تناقض داشت، دچار مشکل شود. این موضوع همچنین موجب ناآرامی و اعتراض در بسیاری از کشورها شد. استفاده از اینترنت در پراکنده کردن این اخبار اثر مهمی بر تثبیت این تصور داشت که اینترنت می‌تواند به عنوان یکی از ثمره‌های انقلاب فناوری ارتباطاتی و اطلاعاتی خطرآفرین باشد و توانایی‌های متنوع و بی‌حدوحصری که در خدمت کاربران است، چه خوب و چه بد، می‌تواند تبعات داخلی، منطقه‌ای و جهانی داشته باشد.

پایان قسمت اول